Kế hoạch, nhật ký và kiểm tra lại
Ví dụ xuyên suốt dùng XAU/USD quanh mức 2.410,00, ghi bằng đồng, ký hiệu ₫, và giả định bạn nạp tiền qua chuyển khoản ngân hàng.
Mục tiêu không phải là thắng, mà là biết chính xác mình đã làm gì với số tiền của mình.
Kế hoạch viết trước khi vào lệnh
Kế hoạch là một trang giấy ghi rõ bạn sẽ làm gì trước khi mở lệnh. Nó không dự đoán giá. Nó chỉ nói bạn sẽ hành động thế nào nếu giá đi theo một hướng nhất định. Một kế hoạch đủ dùng chỉ cần ba dòng: vào lệnh khi nào, dừng lỗ ở đâu, và thoát ra khi nào.
Ví dụ với XAU/USD quanh 2.410,00. Bạn viết: mua nếu giá vượt 2.415,00, dừng lỗ ở 2.405,00, chốt lời ở 2.430,00. Khoảng cách từ 2.415,00 xuống 2.405,00 là 10,00 điểm. Khoảng cách từ 2.415,00 lên 2.430,00 là 15,00 điểm. Bạn ghi cả ba con số này vào kế hoạch trước khi bấm nút.
Kế hoạch cũng ghi số tiền tối đa bạn chấp nhận mất cho một lệnh. Giả sử bạn chọn ₫500.000. Với dừng lỗ 10,00 điểm, bạn phải tính khối lượng sao cho 10,00 điểm đó không vượt quá ₫500.000. Cách tính cụ thể phụ thuộc vào sàn, vì mỗi sàn quy đổi một điểm ra tiền một khác. Hãy đọc bảng phí và bảng quy đổi của sàn bạn dùng.
Nhật ký ghi lại việc đã làm, không phải việc muốn làm
Nhật ký là nơi bạn ghi lại những gì thực sự xảy ra sau khi lệnh đóng. Nó khác kế hoạch ở chỗ kế hoạch là ý định, còn nhật ký là sự thật. Bạn ghi bốn thứ cho mỗi lệnh: lý do vào, mức dừng lỗ, mức chốt lời, và lý do thoát. Nếu bạn thoát vì sợ, hãy ghi là thoát vì sợ.
Giả sử bạn ghi 50 lệnh trong một tháng. Trong đó 41 lệnh làm đúng như kế hoạch đã viết. 9 lệnh còn lại bạn phá quy tắc: vào sớm, dời dừng lỗ, hoặc thoát không theo kế hoạch. Tỉ lệ tuân thủ là 41 chia 50, bằng 0,82, tức 82 phần trăm. Con số này nói về hành vi của bạn, không nói về việc bạn lời hay lỗ.
Chi phí giao dịch xuất hiện ở mọi lệnh, kể cả lệnh phá quy tắc. Giả sử chi phí trung bình mỗi lệnh là ₫120.000. Với 50 lệnh, tổng chi phí là 50 nhân ₫120.000, bằng ₫6.000.000. Riêng 9 lệnh phá quy tắc tốn 9 nhân ₫120.000, bằng ₫1.080.000. Con số này chỉ là chi phí, chưa tính lời lỗ từ giá.
Kiểm tra lại quy tắc trước khi dùng tiền thật
Kiểm tra lại là bước bạn chạy thử quy tắc trên dữ liệu giá đã qua, trước khi áp dụng với tiền thật. Mục đích không phải để chứng minh quy tắc thắng. Mục đích là để biết quy tắc hoạt động ra sao trong nhiều tình huống khác nhau. Bạn làm việc này một mình, không cần phần mềm đặc biệt, chỉ cần bảng giá cũ và một cuốn sổ.
Ví dụ bạn lấy 100 ngày giá XAU/USD đã qua. Bạn áp dụng đúng quy tắc: mua khi vượt 2.415,00, dừng lỗ 2.405,00, chốt lời 2.430,00. Bạn ghi lại từng lần quy tắc cho tín hiệu, và kết quả sau đó. Nếu quy tắc cho tín hiệu 20 lần trong 100 ngày, bạn có 20 dòng để xem. Bạn đếm xem bao nhiêu lần chạm chốt lời, bao nhiêu lần chạm dừng lỗ, và bao nhiêu lần bạn phải thoát vì hết thời gian dự kiến.
Sau khi có kết quả, bạn so sánh với kế hoạch ban đầu. Nếu quy tắc chạm dừng lỗ 15 trong 20 lần, bạn biết quy tắc này thường xuyên sai hướng. Bạn có thể sửa dừng lỗ rộng hơn, hoặc sửa điều kiện vào lệnh. Mỗi lần sửa, bạn phải kiểm tra lại từ đầu trên cùng bộ dữ liệu cũ. Không có con số nào đảm bảo quy tắc sẽ tốt trong tương lai. Bạn chỉ biết nó đã từng hành xử thế nào.
50 lệnh theo một quy tắc: nhật ký cho thấy gì
| Bước | Số tiền | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số lệnh đã ghi | 50 | đếm từ nhật ký, mỗi lệnh một dòng |
| Số lệnh đúng quy tắc | 38 | đếm các dòng có ghi lý do vào lệnh khớp với kế hoạch |
| Số lệnh phá quy tắc | 12 | 50 trừ 38 |
| Tỉ lệ tuân thủ | 76% | 38 chia 50, nhân 100 |
| Chi phí trung bình mỗi lệnh | ₫120.000 | chênh lệch giá mua bán cộng phí, do từng sàn quy định, lấy một con số giả định để tính |
| Tổng chi phí 50 lệnh | ₫6.000.000 | 50 nhân ₫120.000 |
| Chi phí riêng của 12 lệnh phá quy tắc | ₫1.440.000 | 12 nhân ₫120.000 |
Sàn có thể làm tròn giá, thu phí qua đêm và báo giá khác nhau; một điểm trên một lô tiêu chuẩn XAU/USD là con số thay đổi theo sàn và theo kích thước hợp đồng, nên hãy đọc bảng phí của chính sàn bạn dùng.
Làm một lần, từng bước
Bạn sẽ thực hiện sáu bước để viết kế hoạch, ghi nhật ký và kiểm tra lại một quy tắc với XAU/USD quanh 2.410,00. Làm lần lượt từ trên xuống, mỗi bước chỉ cần vài phút.
- 01
Viết kế hoạch một trang
Mở một trang giấy trắng. Ghi ba dòng: điều kiện vào lệnh, mức dừng lỗ, mức chốt lời. Dùng XAU/USD quanh 2.410,00 làm ví dụ. Ghi cả số tiền tối đa bạn chấp nhận mất cho một lệnh, ví dụ ₫500.000.
- 02
Chọn khối lượng theo dừng lỗ
Tính khoảng cách từ giá vào lệnh đến dừng lỗ. Ví dụ từ 2.415,00 xuống 2.405,00 là 10,00 điểm. Chia số tiền tối đa ₫500.000 cho 10,00 điểm. Kết quả là số tiền bạn cho phép mất trên mỗi điểm. Cách quy đổi số tiền đó ra khối lượng tuỳ sàn, nên hãy xem bảng của sàn bạn dùng.
- 03
Ghi nhật ký ngay sau khi lệnh đóng
Mở cuốn sổ hoặc tệp ghi chép. Ghi bốn thứ: lý do vào, mức dừng lỗ, mức chốt lời, lý do thoát. Không ghi cảm giác chung chung. Ghi sự việc cụ thể, ví dụ thoát vì giá chạm 2.405,00.
- 04
Đếm tỉ lệ tuân thủ mỗi tuần
Đếm tổng số lệnh trong tuần. Đếm số lệnh làm đúng như kế hoạch đã viết. Chia số đúng cho tổng số. Ví dụ 41 chia 50 bằng 0,82, tức 82 phần trăm. Ghi con số này vào đầu trang nhật ký.
- 05
Tính chi phí gắn với lệnh phá quy tắc
Lấy số lệnh phá quy tắc nhân với chi phí trung bình mỗi lệnh. Ví dụ 9 nhân ₫120.000 bằng ₫1.080.000. So sánh con số này với tổng chi phí cả tuần. Tổng 50 lệnh là 50 nhân ₫120.000, bằng ₫6.000.000.
- 06
Kiểm tra lại quy tắc trên dữ liệu cũ
Lấy 100 ngày giá XAU/USD đã qua. Áp dụng đúng quy tắc đã viết. Ghi lại mỗi lần quy tắc cho tín hiệu và kết quả sau đó. Đếm số lần chạm chốt lời, số lần chạm dừng lỗ. Nếu sửa quy tắc, làm lại từ đầu trên cùng bộ dữ liệu.
Lỗi mà hầu hết mọi người mắc phải ở đây
Lỗi phổ biến là chỉ ghi lại lệnh thắng và lệnh thua, rồi kết luận rằng quy tắc tốt hay xấu. Nhưng nhật ký ở trên cho thấy điều đáng chú ý nhất lại là 12 lệnh không theo quy tắc, và chúng tiêu tốn ₫1.440.000 tiền chi phí. Cách làm đúng là ghi đủ bốn thứ cho mỗi lệnh: lý do vào, mức dừng lỗ, mức chốt lời và lý do thoát. Sau đó đếm số lệnh khớp quy tắc trước khi nhìn tới lợi nhuận.Tự kiểm tra
Nếu bạn ghi 50 lệnh và 41 lệnh khớp quy tắc, tỉ lệ tuân thủ là bao nhiêu?
41 chia 50 bằng 0,82, tức 82%.
Với chi phí trung bình ₫120.000 mỗi lệnh, 50 lệnh tốn bao nhiêu?
50 nhân ₫120.000 bằng ₫6.000.000.
Nếu 9 lệnh phá quy tắc, phần chi phí gắn với chúng là bao nhiêu?
9 nhân ₫120.000 bằng ₫1.080.000.
Câu hỏi thường gặp tiếp theo
Một điểm trên XAU/USD đổi ra bao nhiêu tiền?
Không có con số cố định. Giá trị của một điểm phụ thuộc vào sàn bạn dùng và vào kích thước hợp đồng bạn chọn. Sàn có thể làm tròn giá và báo giá khác nhau, nên cùng một mức giá có thể cho ra số tiền khác nhau. Hãy đọc bảng phí và bảng quy đổi của chính sàn bạn dùng. Đừng lấy con số của người khác áp cho tài khoản của mình.
Tỉ lệ tuân thủ khác gì tỉ lệ thắng?
Tỉ lệ tuân thủ đếm số lệnh bạn làm đúng như kế hoạch đã viết. Tỉ lệ thắng đếm số lệnh có lời sau khi đóng. Hai con số này đo hai thứ khác nhau và có thể đi ngược chiều nhau. Bạn có thể tuân thủ 100 phần trăm mà vẫn lỗ, hoặc phá quy tắc liên tục mà vẫn có lời trong một tháng. Vì vậy hãy tính tỉ lệ tuân thủ trước, rồi mới nhìn tới lợi nhuận.
Nếu không có phần mềm thì kiểm tra lại thế nào?
Bạn chỉ cần bảng giá cũ và một cuốn sổ. Lấy một khoảng thời gian đã qua, ví dụ 100 ngày giá XAU/USD. Đi từng ngày theo đúng quy tắc bạn đã viết và ghi lại mỗi lần quy tắc cho tín hiệu. Sau đó ghi kết quả của từng lần đó. Cách này chậm nhưng cho bạn thấy quy tắc hoạt động ra sao trong nhiều tình huống khác nhau.
Chi phí giao dịch có mất khi lệnh phá quy tắc không?
Có. Chi phí xuất hiện ở mọi lệnh đã khớp, kể cả lệnh bạn vào sai kế hoạch. Với chi phí trung bình ₫120.000 mỗi lệnh, 50 lệnh tốn ₫6.000.000. Riêng 9 lệnh phá quy tắc tốn 9 nhân ₫120.000, bằng ₫1.080.000. Đây mới chỉ là chi phí, chưa tính phần lời lỗ từ biến động giá.
Nạp tiền qua chuyển khoản ngân hàng mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào ngân hàng của bạn và vào sàn, nên không có một con số chung. Có nơi xử lý trong ngày làm việc, có nơi lâu hơn. Khoản tiền chỉ nên được coi là đã vào tài khoản khi sàn xác nhận. Hãy kiểm tra số dư trước khi đặt lệnh đầu tiên. Đừng tính trước một khoản tiền chưa thấy trong tài khoản.
Một kế hoạch đủ dùng cần những gì?
Ba dòng là đủ: vào lệnh khi nào, dừng lỗ ở đâu, thoát ra khi nào. Thêm một dòng ghi số tiền tối đa bạn chấp nhận mất cho một lệnh. Kế hoạch không dự đoán giá, nó chỉ nói bạn sẽ hành động thế nào nếu giá đi theo một hướng nhất định. Viết xong trước khi bấm nút, không sửa lại sau đó.
Các từ dùng trên trang này
- Kế hoạch
- Một trang giấy ghi rõ bạn sẽ làm gì trước khi mở lệnh. Nó nói bạn vào lệnh khi nào, dừng lỗ ở đâu và thoát ra khi nào. Đây là ý định của bạn, viết ra trước khi giá chạy.
- Nhật ký
- Nơi bạn ghi lại những gì thực sự xảy ra sau khi lệnh đóng. Mỗi lệnh ghi bốn thứ: lý do vào, mức dừng lỗ, mức chốt lời và lý do thoát. Khác kế hoạch ở chỗ đây là sự thật, không phải ý định.
- Kiểm tra lại
- Bước chạy thử quy tắc trên dữ liệu giá đã qua, trước khi dùng tiền thật. Mục đích không phải để chứng minh quy tắc thắng. Mục đích là để biết quy tắc hoạt động ra sao trong nhiều tình huống khác nhau.
- Tỉ lệ tuân thủ
- Số lệnh làm đúng như kế hoạch chia cho tổng số lệnh đã ghi. Ví dụ 41 lệnh đúng trong 50 lệnh cho ra 0,82, tức 82 phần trăm. Con số này nói về hành vi của bạn, không nói về việc bạn lời hay lỗ.
- Dừng lỗ
- Mức giá bạn chọn trước để thoát khỏi một lệnh đang lỗ. Nó giới hạn số tiền bạn mất nếu giá đi ngược hướng bạn nghĩ. Mức này phải được ghi vào kế hoạch trước khi vào lệnh, không dời đi sau đó.
Điều cần ghi nhớ
- Kế hoạch là ý định viết trước, nhật ký là sự thật ghi sau, kiểm tra lại là bước chạy thử ở giữa.
- Tỉ lệ tuân thủ đo hành vi của bạn; hãy tính nó trước khi nhìn tới lợi nhuận.
- Chi phí xuất hiện ở mọi lệnh đã khớp, kể cả những lệnh phá quy tắc.
- Giá trị một điểm và thời gian chuyển khoản thay đổi theo sàn, nên hãy đọc bảng phí của chính sàn bạn dùng.